CVCM: BSCKII. Lê Ngọc Trung – Phó trưởng khoa Phụ Sản

Trong thực hành lâm sàng sản phụ khoa, nhiều bệnh lý ở phụ nữ diễn tiến âm thầm, triệu chứng nghèo nàn hoặc dễ bị nhầm lẫn với rối loạn sinh lý thông thường. Khi người bệnh đến khám, không ít trường hợp đã ở giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ biến chứng.

BSCKII. Lê Ngọc Trung – Phó Trưởng khoa Phụ Sản nhận định:

“Phần lớn bệnh lý phụ khoa nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm đều có thể kiểm soát hiệu quả, bảo tồn chức năng sinh sản và hạn chế can thiệp xâm lấn. Tuy nhiên, tâm lý chủ quan và thói quen tự điều trị đang khiến nhiều phụ nữ đánh mất ‘thời điểm vàng’ trong chẩn đoán.”

Dưới đây là 5 bệnh lý phụ nữ thường bỏ qua nhưng cần được tầm soát chủ động.

1. U xơ tử cung – bệnh lý lành tính nhưng không vô hại

U xơ tử cung là khối tăng sinh cơ trơn tử cung, gặp phổ biến ở phụ nữ độ tuổi sinh sản. Tỷ lệ mắc có thể lên tới 20–40% tùy nhóm tuổi. Phần lớn trường hợp không có triệu chứng rõ ràng.

Tuy nhiên, khi khối u phát triển về kích thước hoặc vị trí bất lợi (dưới niêm mạc, trong cơ), người bệnh có thể xuất hiện:

✅Rong kinh, cường kinh kéo dài

✅Thiếu máu mạn tính

✅Đau vùng chậu

✅Ảnh hưởng khả năng thụ thai

“Không phải mọi u xơ đều cần phẫu thuật, nhưng cần được theo dõi định kỳ bằng siêu âm để đánh giá tốc độ phát triển và nguy cơ biến chứng,” BSCKII. Lê Ngọc Trung nhấn mạnh.

Trong thực hành chuyên môn, khám phụ khoa định kỳ, siêu âm đầu dò âm đạo, siêu âm Doppler màu, chụp Cắt lớp vi tính và Cộng hưởng từ (MRI) giúp đánh giá đặc điểm mạch máu khối u, hỗ trợ tiên lượng và chỉ định điều trị. Các trường hợp có chỉ định can thiệp hiện ưu tiên phẫu thuật nội soi nhằm giảm xâm lấn và bảo tồn tử cung.

2. Viêm nhiễm phụ khoa – vòng xoắn tái phát do điều trị không đúng nguyên nhân

Viêm âm đạo – cổ tử cung là một trong những bệnh lý phụ khoa phổ biến nhất. Phần lớn phụ nữ từng ít nhất một lần gặp tình trạng khí hư bất thường, ngứa hoặc khó chịu vùng kín.

Tuy nhiên, xu hướng tự mua thuốc điều trị khiến:

✅Tình trạng kháng thuốc gia tăng

✅Môi trường âm đạo mất cân bằng kéo dài

✅Viêm tái phát nhiều lần

“Điều trị viêm nhiễm cần dựa trên bằng chứng xét nghiệm xác định tác nhân như vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng. Điều trị theo cảm tính dễ làm bệnh kéo dài và tăng nguy cơ viêm ngược dòng,” – Bác sĩ Trung cảnh báo.

Chẩn đoán chính xác thông qua soi tươi, nhuộm Gram và xét nghiệm vi sinh là bước then chốt để xây dựng phác đồ phù hợp.

3. Ung thư cổ tử cung – bệnh lý có thể phòng ngừa nhưng vẫn phát hiện muộn

Ung thư cổ tử cung vẫn là một trong những ung thư phụ khoa phổ biến. Điều đáng lưu ý là giai đoạn tiền ung thư thường không có biểu hiện lâm sàng rõ rệt.

Nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài là yếu tố chính dẫn đến tổn thương tiền ung thư và ung thư xâm lấn.

“Tầm soát định kỳ bằng tế bào học cổ tử cung và xét nghiệm HPV có thể phát hiện tổn thương từ giai đoạn rất sớm, khi việc điều trị còn đơn giản và hiệu quả cao,” BSCKII. Lê Ngọc Trung khuyến cáo.

Việc khám phụ khoa định kỳ và xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung, soi cổ tử cung, sinh thiết, xét nghiệm PAP, …giúp đánh giá chính xác vùng chuyển tiếp và định hướng sinh thiết khi cần thiết, hạn chế bỏ sót tổn thương.

4. Loãng xương sớm – hệ quả âm thầm của suy giảm nội tiết

Phụ nữ có nguy cơ loãng xương cao hơn nam giới, đặc biệt ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh do suy giảm estrogen.

Những đối tượng cần lưu ý gồm:

✅Phụ nữ suy buồng trứng sớm

✅Người sau phẫu thuật cắt buồng trứng

✅Người có chế độ ăn thiếu canxi kéo dài

Loãng xương diễn tiến âm thầm và thường chỉ được phát hiện khi đã xảy ra gãy xương.

“Đo mật độ xương bằng phương pháp DXA là tiêu chuẩn đánh giá nguy cơ và giúp can thiệp dự phòng kịp thời,” bác sĩ Trung cho biết.

5. Rối loạn nội tiết – không chỉ là vấn đề kinh nguyệt

Rối loạn nội tiết ở phụ nữ có thể liên quan đến:

✅Hội chứng buồng trứng đa nang

✅Suy buồng trứng sớm

✅Rối loạn nội tiết tiền mãn kinh

✅Bất thường tuyến giáp

Biểu hiện có thể bao gồm kinh nguyệt không đều, tăng cân, rụng tóc, mệt mỏi kéo dài hoặc khó thụ thai.

“Rối loạn nội tiết nếu không được đánh giá toàn diện có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản và chuyển hóa,” BSCKII. Lê Ngọc Trung chia sẻ.

Định lượng hormone và đánh giá chức năng buồng trứng, tuyến giáp giúp xác định nguyên nhân và cá thể hóa điều trị.

TẦM SOÁT ĐỊNH KỲ – CHIẾN LƯỢC DỰ PHÒNG CHỦ ĐỘNG

Từ góc độ chuyên môn, tầm soát không chỉ giúp phát hiện bệnh mà còn giúp:

✔️Giảm chi phí điều trị về lâu dài

✔️Giảm nguy cơ can thiệp phẫu thuật lớn

✔️Bảo tồn chức năng sinh sản

✔️Nâng cao chất lượng cuộc sống

Khuyến nghị chung:

✔️ Khám phụ khoa định kỳ 6–12 tháng/lần

✔️ Tầm soát ung thư cổ tử cung theo độ tuổi

✔️ Siêu âm tử cung – buồng trứng định kỳ

✔️ Đánh giá nội tiết khi có rối loạn kinh nguyệt

✔️ Đo mật độ xương ở nhóm nguy cơ

Phần lớn bệnh lý phụ khoa nguy hiểm không bắt đầu bằng cơn đau dữ dội, mà bằng những dấu hiệu rất nhẹ dễ bị bỏ qua. Chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ chính là cách bảo vệ bản thân và gia đình một cách bền vững. Khám sớm – An tâm dài lâu.