**CVCM: BSCKI. Hồ Khắc Vừng – Phó trưởng Khoa Cơ xương khớp & Phục hồi chức năng.

Đau cổ vai gáy, đau lưng, đau khớp, co cứng cơ hay hạn chế vận động là những vấn đề cơ xương khớp thường gặp trong cuộc sống hiện nay. Tình trạng này có thể xuất hiện ở người cao tuổi do quá trình thoái hóa tự nhiên, nhưng cũng ngày càng gặp nhiều ở người trẻ do thói quen ngồi lâu, ít vận động, làm việc sai tư thế, lao động nặng hoặc tập luyện quá sức.

Nhiều người khi bị đau thường có xu hướng tự xoa bóp, dán cao, dùng thuốc giảm đau hoặc chờ cơn đau tự hết. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau kéo dài, tái phát nhiều lần, kèm theo tê bì, co cứng cơ, giảm linh hoạt hoặc hạn chế vận động, người bệnh không nên chủ quan. Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân gây đau, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị và phục hồi chức năng phù hợp.

Phục hồi chức năng – một phần quan trọng trong điều trị đau cơ xương khớp

Trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, phục hồi chức năng không chỉ giúp người bệnh giảm đau, mà còn hướng tới mục tiêu cải thiện vận động, phòng ngừa cứng khớp, teo cơ và hạn chế nguy cơ tái phát. Đây là quá trình điều trị cần sự phối hợp giữa bác sĩ, kỹ thuật viên phục hồi chức năng và chính người bệnh.

Tại Khoa Cơ xương khớp & Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc, người bệnh được thăm khám, đánh giá tình trạng đau, mức độ hạn chế vận động, khả năng sinh hoạt hằng ngày cũng như các yếu tố nguy cơ liên quan đến tư thế, nghề nghiệp, thói quen sinh hoạt. Từ đó, bác sĩ và kỹ thuật viên xây dựng hướng điều trị, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Theo BSCKI. Hồ Khắc Vừng – Phó trưởng Khoa Cơ xương khớp & Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc: “Đau cơ xương khớp không nên chỉ được xử trí bằng thuốc giảm đau. Điều quan trọng là cần được lượng giá, đánh giá đúng nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng đến vận động và đưa ra lựa chọn phương pháp phục hồi phù hợp. Khi phục hồi chức năng được thực hiện đúng chỉ định, đúng kỹ thuật và kết hợp với thay đổi thói quen sinh hoạt, người bệnh sẽ có cơ hội cải thiện triệu chứng và phục hồi vận động tốt hơn.”

Nhiều phương pháp hỗ trợ phục hồi chức năng được áp dụng

Tùy theo tình trạng bệnh lý và mức độ đau của từng người bệnh, các phương pháp vật lý trị liệu, phục hồi chức năng có thể được chỉ định đơn lẻ hoặc phối hợp. Một số phương pháp thường được áp dụng gồm:

Điều trị bằng hồng ngoại :Là phương pháp sử dụng nhiệt nhằm làm ấm vùng điều trị, hỗ trợ tăng tuần hoàn tại chỗ, giúp thư giãn cơ và giảm cảm giác đau mỏi. Phương pháp này thường được ứng dụng trong một số tình trạng đau cơ, co cứng cơ hoặc đau mỏi do căng cơ kéo dài.

Kỹ thuật xoa bóp vùng: Có tác dụng hỗ trợ giảm co cứng, cải thiện tuần hoàn, làm mềm mô mềm và giúp người bệnh dễ vận động hơn. Tuy nhiên, xoa bóp cần được thực hiện đúng kỹ thuật, đúng vị trí và phù hợp với tình trạng bệnh, tránh tác động mạnh hoặc tự ý bẻ nắn khi chưa có chỉ định chuyên môn.

Điều trị bằng các dòng điện xung :Là phương pháp sử dụng dòng điện xung với cường độ phù hợp để hỗ trợ giảm đau, kích thích cơ và cải thiện chức năng thần kinh – cơ trong một số trường hợp. Với những người bệnh đau kéo dài hoặc có tình trạng yếu cơ, co cứng cơ, phương pháp này có thể được cân nhắc trong phác đồ phục hồi chức năng.

Điều trị bằng siêu âm: Là sử dụng sóng siêu âm tác động vào mô mềm, hỗ trợ giảm đau, giảm viêm và thúc đẩy quá trình phục hồi tổn thương phần mềm. Trong một số trường hợp, bác sĩ hoặc kỹ thuật viên có thể phối hợp điều trị bằng siêu âm với điện xung nhằm tăng hiệu quả hỗ trợ điều trị, tùy theo tình trạng cụ thể của người bệnh.

Điều trị bằng paraffin: Hay còn gọi là đắp nến y học, thường được áp dụng trong một số tình trạng đau, cứng khớp hoặc co cứng cơ, phần mềm. Nhiệt ấm từ paraffin giúp làm mềm mô, hỗ trợ giãn cơ, giảm cứng khớp và cải thiện tầm vận động. Đây là phương pháp thường được sử dụng trong phục hồi chức năng các khớp, cột sống cổ,cột sống thắt lưng, khớp vai,khớp khuỷu, khớp cổ tay, bàn tay, khớp gối, khớp cổ chân hoặc những vị trí phù hợp theo chỉ định.

Ngoài các phương pháp trên, kéo giãn cơ và các bài tập phục hồi chức năng đóng vai trò rất quan trọng. Kéo giãn cơ giúp làm mềm các nhóm cơ bị co rút, giảm cảm giác căng cứng, cải thiện độ linh hoạt và tầm vận động của khớp. Các bài tập phục hồi chức năng được xây dựng theo từng giai đoạn, giúp người bệnh từng bước lấy lại khả năng vận động, tăng sức mạnh cơ, cải thiện thăng bằng và phòng ngừa tái phát.

Tuân thủ hướng dẫn điều trị là “chìa khoá vàng”

Phục hồi chức năng là quá trình cần thời gian và sự kiên trì. Người bệnh không nên tự ý áp dụng các phương pháp điều trị tại nhà khi chưa được thăm khám, bởi mỗi tình trạng đau cơ xương khớp có nguyên nhân và mức độ khác nhau. Việc tác động sai cách, tập luyện quá sức hoặc bỏ dở liệu trình có thể khiến triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc làm nặng thêm tổn thương.

Theo khuyến cáo của bác sĩ, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn điều trị, thực hiện các bài tập đúng kỹ thuật, duy trì tư thế phù hợp trong sinh hoạt, lao động và học tập. Đồng thời, cần chủ động thay đổi những thói quen gây áp lực lên hệ cơ xương khớp như ngồi quá lâu, cúi đầu nhiều khi dùng điện thoại, mang vác sai tư thế, ít vận động hoặc tập luyện không phù hợp với thể trạng.

Chủ động thăm khám khi đau kéo dài

Đau cơ xương khớp nếu được phát hiện sớm,lượng giá, đánh giá đúng nguyên nhân và điều trị phù hợp sẽ giúp người bệnh cải thiện triệu chứng, phục hồi vận động và hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Đặc biệt, với những trường hợp đau kéo dài, tái phát nhiều lần, đau kèm tê bì, yếu cơ hoặc hạn chế vận động, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám chuyên khoa.

Với đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên được đào tạo chuyên môn cùng các phương pháp vật lý trị liệu và phục hồi chức năng phù hợp, Khoa Cơ xương khớp & Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc luôn đồng hành cùng người bệnh trong hành trình giảm đau, phục hồi vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.