CVCM: ThS.DD. Nguyễn Tuấn Phương – Trưởng khoa Dinh dưỡng

Dinh dưỡng hợp lý là nền tảng cho sự phát triển thể chất, trí tuệ và duy trì sức khỏe ở mọi lứa tuổi. Hưởng ứng Ngày Lương thực thế giới (16/10), Tuần lễ “Dinh dưỡng và Phát triển” năm 2026 diễn ra từ ngày 16 đến 23/10 với chủ đề “Đổi mới hôm nay – Dinh dưỡng tốt ngày mai”, hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng về thực hành dinh dưỡng khoa học, lựa chọn thực phẩm an toàn và xây dựng hệ thống thực phẩm bền vững.

Dinh dưỡng khoa học, chủ động phòng ngừa bệnh tật

Dinh dưỡng cung cấp năng lượng, duy trì hoạt động của cơ thể và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe lâu dài. Chế độ ăn đa dạng, cân đối, phù hợp với nhu cầu từng người góp phần duy trì thể trạng khỏe mạnh, đồng thời phòng ngừa suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch.

Trong cuộc sống hiện đại, thói quen tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa hàm lượng muối, đường và chất béo bão hòa cao, trong khi ăn ít rau xanh, trái cây và thiếu vận động thể lực, có thể làm tăng nguy cơ mất cân bằng dinh dưỡng. Việc tự ý áp dụng chế độ ăn kiêng khắt khe hoặc chạy theo các phương pháp giảm cân thiếu căn cứ khoa học cũng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Để cải thiện chất lượng bữa ăn, mỗi người nên đa dạng hóa thực phẩm, phối hợp hợp lý các nhóm chất dinh dưỡng, tăng cường rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt. Cần hạn chế muối, đường tự do và thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa; lựa chọn nguồn đạm phù hợp, đồng thời bảo đảm vệ sinh trong quá trình chế biến, bảo quản và sử dụng thực phẩm.

Bên cạnh chế độ ăn, duy trì vận động thể lực thường xuyên, theo dõi cân nặng và sinh hoạt điều độ cũng là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát nguy cơ bệnh tật. Người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và những người có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt cần lựa chọn chế độ ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe, tham khảo ý kiến nhân viên y tế khi cần thiết.

Chú trọng dinh dưỡng trong những năm đầu đời

Đối với trẻ em, 1.000 ngày đầu đời, tính từ khi thụ thai đến khi trẻ tròn 2 tuổi, là giai đoạn quan trọng đối với sự phát triển thể chất, trí tuệ và sức khỏe lâu dài. Dinh dưỡng đầy đủ, hợp lý trong thời kỳ này tạo nền tảng cho sự phát triển của trẻ, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ suy dinh dưỡng và những ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe sau này.

Phụ nữ mang thai cần được bảo đảm chế độ ăn đa dạng, cân đối, khám thai định kỳ và thực hiện các xét nghiệm theo chỉ định. Sau sinh, cần khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ, cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục duy trì bú mẹ cùng với ăn bổ sung phù hợp. Thức ăn bổ sung cần được giới thiệu đúng thời điểm, bảo đảm đủ chất, đủ lượng và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ.

Gia đình cần theo dõi sự tăng trưởng của trẻ, chú ý những dấu hiệu bất thường về cân nặng, chiều cao và khả năng ăn uống để kịp thời đưa trẻ đến cơ sở y tế khi cần thiết. Việc tiếp cận kiến thức dinh dưỡng chính thống và thực hiện hướng dẫn của nhân viên y tế sẽ giúp cha mẹ chăm sóc trẻ phù hợp hơn với nhu cầu phát triển.

Lựa chọn thực phẩm an toàn, hướng tới dinh dưỡng bền vững

Dinh dưỡng tốt không chỉ phụ thuộc vào thói quen ăn uống của mỗi người mà còn liên quan đến khả năng tiếp cận nguồn thực phẩm an toàn, đa dạng và có giá trị dinh dưỡng. Vì vậy, đổi mới hệ thống thực phẩm theo hướng bền vững là một nội dung quan trọng trong thông điệp của Tuần lễ “Dinh dưỡng và Phát triển” năm 2026.

Mỗi gia đình có thể góp phần cải thiện chất lượng dinh dưỡng bằng cách lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên thực phẩm tươi, đa dạng hóa nguyên liệu và xây dựng thực đơn phù hợp với nhu cầu của các thành viên. Thực phẩm cần được chế biến, bảo quản đúng cách để hạn chế nguy cơ mất an toàn; đồng thời, việc mua sắm và sử dụng vừa đủ sẽ giúp giảm lãng phí, sử dụng hiệu quả nguồn thực phẩm.

Ở phạm vi rộng hơn, sản xuất và cung ứng thực phẩm an toàn, sử dụng hợp lý tài nguyên và giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm góp phần xây dựng hệ thống thực phẩm bền vững. Đây không chỉ là trách nhiệm của nhà sản xuất và cơ quan quản lý mà còn cần sự tham gia của mỗi người dân thông qua những lựa chọn tiêu dùng có trách nhiệm.

Bên cạnh đó, người dân cần chủ động tìm hiểu kiến thức dinh dưỡng từ nguồn thông tin đáng tin cậy, thận trọng trước những quảng cáo về sản phẩm bổ sung hoặc phương pháp giảm cân chưa được kiểm chứng. Khi cần điều chỉnh chế độ ăn do bệnh lý hoặc tình trạng sức khỏe đặc biệt, nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế để được tư vấn phù hợp.

Hưởng ứng Tuần lễ “Dinh dưỡng và Phát triển” năm 2026, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc khuyến cáo người dân chú trọng chất lượng bữa ăn, duy trì chế độ dinh dưỡng đa dạng, cân đối, tăng cường vận động và chủ động chăm sóc sức khỏe. Thay đổi thói quen ăn uống từ những việc làm thiết thực hằng ngày sẽ góp phần phòng ngừa bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và hướng tới sức khỏe bền vững cho mỗi gia đình, cộng đồng.