CVCM: ThS. BS Dương Văn Hiếu – Đơn nguyên Can thiệp tim mạch lồng ngực (Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc)

Một trường hợp lao màng bụng hiếm gặp ở nữ bệnh nhân 20 tuổi vừa được Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc chẩn đoán thành công sau quá trình thăm dò phức tạp. Đáng chú ý, các biểu hiện lâm sàng và chỉ số xét nghiệm ban đầu khiến bệnh dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý ác tính ổ bụng, cho thấy sự cần thiết của chẩn đoán chuyên sâu trong các trường hợp tràn dịch không rõ nguyên nhân.

Lao màng bụng – thể lao ngoài phổi hiếm gặp nhưng dễ nhầm với ung thư

Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Lao thường gặp nhất ở phổi, tuy nhiên vi khuẩn có thể lan theo đường máu hoặc bạch huyết đến nhiều cơ quan khác, gây nên các thể lao ngoài phổi như lao màng não, lao xương khớp, lao hạch, lao màng phổi và lao màng bụng.

Trong đó, lao màng bụng là một thể lao ngoài phổi không phổ biến, xảy ra khi vi khuẩn lao gây viêm tại màng bụng – lớp màng bao bọc các cơ quan trong ổ bụng như gan, dạ dày, ruột.

Lao màng bụng nguy hiểm như thế nào?

Lao màng bụng tuy không phải là thể lao thường gặp nhưng có thể gây nhiều biến chứng nếu chẩn đoán muộn. Bệnh tiến triển âm thầm, triệu chứng không điển hình, dễ nhầm lẫn với bệnh lý viêm mạn tính hoặc thậm chí ung thư ổ bụng – tiểu khung.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, có thể gặp các biến chứng như cổ trướng kéo dài, dính ruột, bán tắc hoặc tắc ruột, suy kiệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Điểm đáng lưu ý là một số trường hợp có biểu hiện xét nghiệm và hình ảnh học rất giống bệnh lý ác tính, gây khó khăn cho quá trình chẩn đoán.

Vì sao Lao màng bụng dễ bị bỏ sót?

Điều đáng nói là phần lớn người bệnh không có triệu chứng điển hình ngay từ đầu. Bệnh thường tiến triển âm thầm, với các biểu hiện như:

• Sốt nhẹ về chiều hoặc ban đêm
• Mệt mỏi, gầy sút cân, ăn uống kém
• Ra mồ hôi trộm
• Đau bụng âm ỉ, bụng trướng nhẹ
• Cổ trướng, rối loạn tiêu hóa
• Một số trường hợp có thể kèm tràn dịch màng phổi gây khó thở.

Đặc biệt, xét nghiệm vi khuẩn lao trong dịch ổ bụng hoặc dịch màng phổi có thể âm tính. Ở nữ giới trẻ tuổi, chỉ số CA-125 có thể tăng cao, đây là dấu ấn thường gặp trong ung thư buồng trứng khiến bệnh dễ bị nhầm với bệnh lý ác tính.

Trong nhiều trường hợp, nội soi ổ bụng sinh thiết là phương pháp quyết định để chẩn đoán xác định.

Ca bệnh lao màng bụng hiếm gặp tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc

Vừa qua, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc đã tiếp nhận và chẩn đoán một trường hợp lao màng bụng ở người bệnh nữ M.T.T.H (20 tuổi), trú tại Thọ Lộc, Thanh Hóa.

Người bệnh nhập viện trong tình trạng đau tức nặng vùng ngực trái, kèm khó thở; cơn đau tăng khi thay đổi tư thế và ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày. Qua thăm khám và chụp cắt lớp vi tính (CLVT), các bác sĩ ghi nhận tràn dịch màng phổi trái với độ dày khoảng 35 mm, đồng thời có tràn dịch màng bụng. Hình ảnh còn cho thấy buồng trứng phải tăng nhẹ kích thước, tuy nhiên chưa phát hiện khối u.

Người bệnh được chọc hút dịch màng phổi làm xét nghiệm Xpert tìm vi khuẩn lao, cell-block, tế bào học và nuôi cấy vi khuẩn, … tất cả đều cho kết quả âm tính. Đáng chú ý, xét nghiệm CA-125 tăng cao gần 600 U/mL, làm dấy lên nghi ngờ bệnh lý ác tính vùng ổ bụng – tiểu khung. Chụp cộng hưởng từ (MRI) sau đó chỉ phát hiện một vài nang lành tính ở buồng trứng phải.

Nội soi chẩn đoán – bước quyết định xác định bệnh

Trước diễn biến lâm sàng phức tạp và các kết quả cận lâm sàng chưa rõ ràng, các bác sĩ đã quyết định phẫu thuật nội soi chẩn đoán.

Trong quá trình nội soi, ê kíp ghi nhận: Nhiều nốt tổn thương rải rác trên phúc mạc lá thành và lá tạng, các nốt sần trên bao gan, hai buồng trứng không phát hiện khối u. Sinh thiết tổn thương màng bụng được thực hiện. Kết quả mô bệnh học cho thấy tổn thương viêm lao, từ đó xác định chẩn đoán lao màng bụng.

Đây là trường hợp điển hình cho thấy lao màng bụng có thể biểu hiện giống bệnh lý ung thư, đặc biệt ở nữ giới trẻ tuổi, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa để chẩn đoán chính xác.

 Trường hợp này cũng cho thấy năng lực chẩn đoán và phối hợp liên chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc trong xử trí các ca bệnh phức tạp.

Điều trị và tiên lượng

Lao màng bụng được điều trị chủ yếu bằng thuốc kháng lao theo phác đồ tương tự lao phổi. Thời gian điều trị thường kéo dài tối thiểu 9 tháng và yêu cầu người bệnh tuân thủ nghiêm ngặt để tránh tái phát hoặc lao kháng thuốc.

Trong trường hợp có biến chứng như tắc ruột hoặc dính ruột nặng, có thể cần can thiệp ngoại khoa.

Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ, bệnh có thể khỏi hoàn toàn.

Khuyến cáo từ chuyên gia

Trường hợp trên cho thấy lao màng bụng có thể biểu hiện phức tạp, dễ gây nhầm lẫn với các bệnh lý ác tính và chỉ được xác định sau khi thực hiện các thăm dò chuyên sâu. Việc chẩn đoán kịp thời không chỉ giúp người bệnh tránh những can thiệp không cần thiết mà còn mở ra cơ hội điều trị hiệu quả nếu tuân thủ đúng phác đồ.

Từ thực tế lâm sàng này, ThS. BS Dương Văn Hiếu khuyến cáo người dân: Không chủ quan với các biểu hiện đau bụng kéo dài, tràn dịch ổ bụng, sút cân không rõ nguyên nhân

• Chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường
• Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn
• Tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị nếu được chẩn đoán mắc lao

Lao màng bụng là bệnh có thể điều trị khỏi nếu được chẩn đoán kịp thời. Việc nhận diện sớm các biểu hiện bất thường đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe và phòng ngừa biến chứng.