Thời điểm giao mùa, khi thời tiết thay đổi thất thường giữa sáng lạnh – trưa nóng – tối ẩm, cũng là lúc các bệnh lý hô hấp gia tăng nhanh trong cộng đồng. Những ngày gần đây, số bệnh nhi và người cao tuổi đến khám vì sốt, ho, viêm đường hô hấp tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc có xu hướng tăng, trong đó không ít trường hợp nhập viện do biến chứng vì chủ quan với triệu chứng ban đầu.

Theo BSCKII. Nguyễn Thị Hoan – Trưởng khoa Nhi, giao mùa là thời điểm hệ miễn dịch dễ bị suy giảm tạm thời, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

“Khi nhiệt độ biến động mạnh, niêm mạc đường hô hấp bị khô và tổn thương, làm giảm khả năng bảo vệ tự nhiên trước virus. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền là nhóm dễ mắc bệnh và có nguy cơ diễn tiến nặng hơn,”

Điều đáng lo ngại là nhiều gia đình vẫn nhầm lẫn giữa cúm và cảm lạnh thông thường, dẫn đến tâm lý chủ quan.

“Cúm thường khởi phát đột ngột với sốt cao 38–40°C, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt nhiều. Trong khi đó, cảm lạnh thường nhẹ hơn, ít sốt cao và chủ yếu là nghẹt mũi, sổ mũi. Nếu trẻ sốt cao đột ngột kèm mệt lả, phụ huynh không nên coi đó là cảm thông thường,” bác sĩ Hoan nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, cúm là bệnh do virus cúm gây ra và có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm nếu không được theo dõi sát và điều trị kịp thời.

Không nên bỏ lỡ “48 giờ vàng”

Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả điều trị cúm là thời điểm sử dụng thuốc kháng virus. Thuốc phát huy tác dụng tốt nhất nếu được dùng trong vòng 48 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng.

“Thực tế có trường hợp gia đình tự điều trị tại nhà vài ngày, đến khi trẻ khó thở, sốt cao kéo dài mới nhập viện. Khi đó, bệnh có thể đã chuyển sang viêm phổi hoặc gây suy hô hấp,” bác sĩ Hoan cảnh báo.

Ngoài ra, việc tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ không những không hiệu quả với cúm mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc.

Biến chứng không thể xem nhẹ

Cúm và các bệnh hô hấp giao mùa có thể dẫn đến:

✅Viêm phổi

✅Suy hô hấp cấp

✅Bội nhiễm vi khuẩn

✅Làm nặng bệnh hen phế quản, bệnh phổi mạn tính

✅Biến chứng tim mạch ở người cao tuổi

Các bác sĩ khuyến cáo, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu:

✅Khó thở, thở nhanh

✅Đau tức ngực

✅Sốt cao không hạ sau 48 giờ

✅Trẻ li bì, bỏ ăn

✅Người cao tuổi mệt nhiều, lú lẫn

Việc thăm khám sớm không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn hạn chế lây lan trong gia đình và cộng đồng.

Chủ động phòng bệnh trong thời điểm giao mùa

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa:

✅ Giữ ấm hợp lý

Mặc đủ ấm, đặc biệt vùng cổ, ngực, bàn chân; tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột khi ra vào phòng điều hòa.

✅Vệ sinh cá nhân

Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây; che miệng khi ho, hắt hơi; đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi có triệu chứng hô hấp.

✅Tăng cường sức đề kháng

Ăn đủ chất, bổ sung rau xanh và trái cây; uống đủ nước; ngủ đủ giấc và vận động phù hợp.

✅Tiêm vaccine cúm hằng năm

Đây là biện pháp dự phòng hiệu quả nhất, đặc biệt với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

“Tiêm vaccine không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc cúm mà còn giảm mức độ nặng nếu không may nhiễm bệnh. Đây là biện pháp bảo vệ chủ động, an toàn và cần được duy trì hằng năm,” bác sĩ Hoan khuyến nghị.

Giao mùa là thời điểm nhạy cảm đối với sức khỏe hô hấp. Sự chủ động của mỗi gia đình trong việc nhận biết sớm triệu chứng, điều trị kịp thời và thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh sẽ góp phần hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Các chuyên gia nhấn mạnh, đừng chủ quan với những biểu hiện tưởng chừng nhẹ ban đầu. Điều trị đúng thời điểm chính là chìa khóa để ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.