Một cuộc chạy đua với thời gian đã diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc khi các bác sĩ thuộc nhiều chuyên khoa đã phối hợp khẩn trương, đồng bộ để giành lại sự sống cho một sản phụ gặp tai biến sản khoa đặc biệt nguy hiểm “tắc mạch ối tối cấp” trong quá trình chuyển dạ.

Sản phụ mang thai lần hai, thai 39 tuần, tiền sử hoàn toàn khỏe mạnh, nhập viện trong chuyển dạ sinh thường với diễn biến ban đầu thuận lợi. Tuy nhiên, trong quá trình theo dõi tại phòng sinh, chỉ khoảng 20–25 phút sau khi được thực hiện giảm đau ngoài màng cứng, sản phụ bất ngờ xuất hiện tình trạng giảm ý thức, nhịp tim chậm sâu chỉ còn 40–50 lần/phút, huyết áp tụt xuống 70/40 mmHg kèm suy hô hấp cấp.

Nhận định đây là tình huống tối khẩn cấp đe dọa trực tiếp tính mạng của cả mẹ và thai nhi, báo động đỏ nội viện được kích hoạt ngay lập tức. Chỉ trong thời gian rất ngắn, các chuyên khoa Sản phụ khoa, Gây mê hồi sức, Hồi sức tích cực – Chống độc, Huyết học truyền máu, Hồi sức sơ sinh cùng các đơn vị hỗ trợ liên quan đã nhanh chóng có mặt, triển khai đồng bộ các phương án cấp cứu theo đúng quy trình báo động đỏ.

Khác với nhiều tình huống cấp cứu thông thường, cấp cứu sản khoa là cuộc chạy đua để giành lại sự sống cho hai người bệnh cùng một lúc. Trong những phút đầu tiên của ca bệnh, nhiều nhiệm vụ chuyên môn được triển khai đồng thời: ê-kíp Hồi sức tích cực và Gây mê hồi sức khẩn trương kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp, duy trì tuần hoàn cho người mẹ; ê-kíp Sản phụ khoa tiến hành mổ lấy thai cấp cứu nhằm đưa thai nhi ra ngoài trong thời gian ngắn nhất, vừa tạo cơ hội sống cho em bé, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho công tác hồi sức người mẹ; trong khi đó, ê-kíp Hồi sức sơ sinh đã túc trực tại phòng mổ, sẵn sàng tiếp nhận và hồi sức trẻ ngay từ những giây phút đầu sau sinh.

Mỗi quyết định được đưa ra, mỗi kỹ thuật được triển khai đều được tính bằng từng phút, bởi chỉ cần chậm trễ, cơ hội sống của cả mẹ và con đều có thể bị ảnh hưởng. Chính sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các chuyên khoa cùng việc triển khai đồng thời nhiều mũi cấp cứu trong “thời gian vàng” đã tạo nên một chuỗi cấp cứu không gián đoạn, mở ra cơ hội sống cho cả hai mẹ con.

Do tình trạng suy tuần hoàn và suy hô hấp cấp của mẹ, thai nhi nhanh chóng rơi vào suy thai nặng. Ngay sau khi được lấy ra khỏi bụng mẹ, trẻ trong tình trạng tím tái, không có phản xạ tự nhiên, không tự thở. Ê-kíp Hồi sức sơ sinh lập tức triển khai các biện pháp hồi sức theo đúng quy trình dành cho trẻ sơ sinh nguy kịch, thực hiện hỗ trợ hô hấp, ép tim ngoài lồng ngực, đặt nội khí quản và nhanh chóng ổn định các chức năng sống.

Sau khi được điều trị tích cực tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương để tiếp tục điều trị chuyên sâu. Hiện sức khỏe của trẻ đã ổn định.

Trong khi đó, người mẹ vẫn phải đối mặt với tình trạng băng huyết sau sinh ồ ạt do đờ tử cung trên nền rối loạn đông máu nghiêm trọng. Các bác sĩ tiếp tục triển khai hồi sức đa cơ quan bằng truyền khối lượng lớn máu và các chế phẩm máu, kết hợp sử dụng thuốc vận mạch để duy trì huyết động.

Khi các biện pháp bảo tồn không còn hiệu quả, quyết định cắt tử cung toàn bộ được đưa ra nhằm kiểm soát nguồn chảy máu và bảo toàn tính mạng người bệnh. Đây là quyết định khó khăn đối với cả người bệnh và ê-kíp điều trị, nhưng là lựa chọn cần thiết để giành lại cơ hội sống cho sản phụ.

Sau những ngày điều trị tích cực tại hai bệnh viện, cả mẹ và con đều vượt qua giai đoạn nguy kịch. Người mẹ được xuất viện sau 7 ngày điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc trong tình trạng tỉnh táo, các chức năng sống ổn định; em bé tiếp tục được chăm sóc tại Bệnh viện Nhi Trung ương và hiện sức khỏe đã ổn định.

Tắc mạch ối: Tai biến sản khoa hiếm gặp nhưng có tỷ lệ tử vong rất cao

Theo ThS.BS. Vũ Hoàng Lan, diễn biến lâm sàng của người bệnh rất phù hợp với bệnh cảnh tắc mạch ối thể tối cấp – một trong những tai biến sản khoa nguy hiểm nhất hiện nay.

“Tắc mạch ối là biến chứng sản khoa rất hiếm gặp nhưng có diễn biến đặc biệt nhanh chóng và khó dự đoán. Bệnh có thể xảy ra ngay cả ở những sản phụ hoàn toàn khỏe mạnh, thai kỳ bình thường và không có bất kỳ dấu hiệu báo trước nào.”

Theo ThS.BS. Vũ Hoàng Lan, trên thế giới, tắc mạch ối chỉ gặp ở khoảng 2 – 8 trường hợp trên 100.000 ca sinh nhưng lại là một trong những nguyên nhân gây tử vong mẹ có tỷ lệ cao nhất trong sản khoa. Chỉ trong vài phút, người bệnh có thể đồng thời xuất hiện suy hô hấp cấp, trụy tuần hoàn, rối loạn đông máu lan tỏa và băng huyết nặng.

“Việc nhận diện sớm những dấu hiệu bất thường đầu tiên và đưa ra quyết định xử trí ngay lập tức có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống còn của cả mẹ và con.”

Trong trường hợp này, quyết định mổ lấy thai cấp cứu được thực hiện trong thời gian ngắn nhất nhằm đồng thời cứu sống thai nhi và tạo điều kiện tối ưu cho công tác hồi sức người mẹ.

“Khi xuất hiện băng huyết nặng trên nền rối loạn đông máu và đờ tử cung, chỉ định cắt tử cung toàn bộ là quyết định khó khăn nhưng cần thiết để cứu sống người bệnh. Trong cấp cứu sản khoa, ưu tiên hàng đầu luôn là tính mạng của sản phụ.”

Hồi sức đa cơ quan và sức mạnh của sự phối hợp liên chuyên khoa

Theo ThS.BS. Trần Giáp – Phó Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, tắc mạch ối là một trong những tình trạng cấp cứu nặng nề nhất trong hồi sức cấp cứu hiện đại.

“Người bệnh có thể đồng thời rơi vào suy hô hấp cấp, trụy tuần hoàn, rối loạn đông máu lan tỏa và băng huyết nặng chỉ trong vài phút. Đây không còn là cuộc chiến của riêng một chuyên khoa mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, liên tục và đồng bộ giữa nhiều chuyên ngành.”

Trong ca bệnh này, các hoạt động cấp cứu được triển khai song song thay vì tuần tự: hồi sức tuần hoàn cho mẹ, kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp, chuẩn bị phẫu thuật cấp cứu, huy động máu và chế phẩm máu, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng ê-kíp hồi sức sơ sinh tiếp nhận trẻ ngay sau sinh.

“Trong những trường hợp tối khẩn cấp như tắc mạch ối, từng phút đều có ý nghĩa sống còn. Thành công của ca bệnh đến từ việc kích hoạt báo động đỏ kịp thời và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa trong toàn bệnh viện.”

Sức mạnh của mô hình cấp cứu đa chuyên khoa

Thành công của ca bệnh là sự khẳng định rõ nét cho hiệu quả của mô hình cấp cứu đa chuyên khoa trong xử trí các tình huống nguy kịch, đặc biệt là những tai biến sản khoa hiếm gặp và diễn biến cực kỳ nhanh chóng.

Từ phòng sinh đến phòng mổ, từ hồi sức tích cực đến hồi sức sơ sinh, từ ngân hàng máu đến các đơn vị cận lâm sàng hỗ trợ, mọi quyết định chuyên môn đều được đưa ra trong thời gian ngắn nhất với sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa.

Đó không chỉ là sự phối hợp về chuyên môn mà còn là sự kết nối của một hệ thống cấp cứu vận hành đồng bộ, nơi mỗi cá nhân đều hiểu rõ vai trò của mình trong cuộc chạy đua giành lại sự sống cho người bệnh.

Việc cứu sống thành công cả mẹ và bé trong một trong những tình huống cấp cứu sản khoa nguy hiểm nhất là kết quả của năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp hiệu quả của tập thể cán bộ thầy thuốc Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc.

Đằng sau thành công của ca bệnh không chỉ là trình độ chuyên môn hay những kỹ thuật hồi sức hiện đại, mà còn là sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa trong từng quyết định, từng phút giây cấp cứu. Đó cũng chính là giá trị cốt lõi làm nên năng lực cấp cứu chuyên sâu của Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc trong xử trí những tình huống tối khẩn cấp, mang lại cơ hội sống cho người bệnh ngay trong những thời khắc mong manh nhất.

Đối với những tai biến hiếm gặp nhưng có thể xảy ra bất ngờ như tắc mạch ối, năng lực chuyên môn của từng chuyên khoa là điều kiện cần, nhưng sự phối hợp liên chuyên khoa nhanh chóng, chính xác và đồng bộ mới là yếu tố quyết định tạo nên thành công trong cuộc chiến giành sự ống cho người bệnh.