Cố vấn chuyên môn: ThS. BS Đỗ Thị Phương, Khoa Thần kinh – Tâm thần, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc

Sụp mí mắt, nhìn đôi, nói ngọng, nuốt khó hay thường xuyên mệt mỏi khi vận động là những biểu hiện nhiều người cho rằng chỉ là dấu hiệu của sự căng thẳng hoặc thiếu nghỉ ngơi. Tuy nhiên, đây cũng có thể là những triệu chứng sớm của bệnh nhược cơ – một bệnh lý thần kinh cơ tự miễn có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. 

Nhược cơ là bệnh gì?

Nhược cơ (Myasthenia Gravis) là bệnh lý tự miễn xảy ra khi hệ miễn dịch tạo ra các kháng thể bất thường làm cản trở quá trình truyền tín hiệu giữa dây thần kinh và cơ. Khi sự dẫn truyền thần kinh – cơ bị rối loạn, các cơ sẽ trở nên yếu và nhanh mệt hơn khi hoạt động. 

Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở phụ nữ trẻ dưới 40 tuổi và nam giới trên 60 tuổi. Nhược cơ không phải là bệnh lây truyền và đa số trường hợp không mang tính di truyền. 

Dấu hiệu nhận biết bệnh nhược cơ

Bệnh đặc trưng bởi yếu cơ có tính chất dao động trong ngày: buổi sáng khỏe hơn buổi chiều hoặc yếu tăng khi người bệnh hoạt động quá sức và giảm khi nghỉ ngơi. Các triệu chứng có thể xuất hiện âm thầm, tiến triển từ từ hoặc nặng dần theo thời gian. 

Sụp mí mắt, nhìn đôi: Đây là biểu hiện thường gặp nhất của bệnh nhược cơ. Người bệnh có thể sụp một hoặc hai mí mắt; nhìn đôi, nhìn mờ; khó tập trung thị giác khi đọc sách hoặc làm việc kéo dài; triệu chứng thường rõ hơn vào cuối ngày hoặc sau thời gian dài sử dụng mắt.

Khi các cơ vùng mặt cổ, hầu họng và cơ nhai bị ảnh hưởng, người bệnh nhanh chóng xuất hiện các triệu chứng: nói ngọng, hụt hơi hoặc giọng nói yếu dần; khó phát âm sau khi nói chuyện lâu; nhai mỏi khi ăn, nuốt khó, dễ sặc khi uống nước hoặc ăn uống; mỏi cổ, khó giữ đầu thẳng trong thời gian dài. 

Yếu cơ tay chân: Người bệnh thường có cảm giác khó leo cầu thang; khó đứng dậy từ tư thế ngồi hoặc ngồi xổm; yếu tay khi nâng vật nặng,

Những yếu tố có thể làm bệnh nặng hơn

Các triệu chứng nhược cơ có thể tăng lên khi người bệnh:

• Mệt mỏi, thiếu ngủ.
• Đang mắc các bệnh nhiễm trùng.
• Căng thẳng kéo dài.
• Sau phẫu thuật.
• Sử dụng một số loại thuốc như: thuốc ức chế hô hấp, kháng sinh nhóm Fluoroquinolon, thuốc giãn cơ, các thuốc chẹn beta…

Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và không tự ý sử dụng thuốc khi chưa được tư vấn chuyên môn.

Biến chứng nguy hiểm không nên bỏ qua

Biến chứng nghiêm trọng nhất của nhược cơ là cơn nhược cơ cấp, xảy ra khi các cơ hô hấp bị suy yếu khiến người bệnh khó thở hoặc suy hô hấp. Đây là tình trạng cấp cứu có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Ngoài ra, tình trạng nuốt khó kéo dài còn làm tăng nguy cơ sặc thức ăn, viêm phổi hít và suy dinh dưỡng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. 

Nhược cơ có điều trị được không?

Mặc dù hiện nay chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn bệnh nhược cơ, nhưng phần lớn người bệnh có thể kiểm soát tốt triệu chứng và duy trì cuộc sống bình thường nếu được điều trị đúng và theo dõi thường xuyên. 

Các phương pháp điều trị hiện nay bao gồm:

• Thuốc cải thiện dẫn truyền thần kinh – cơ: Pyridostigmine.
• Thuốc ức chế miễn dịch: Glucocorticoid, Azathioprine, Mycophenolate.
• Điều hòa miễn dịch:  thay huyết tương (Plasmapheresis), truyền IVIG.
• Phẫu thuật cắt tuyến ức ở một số bệnh nhân phù hợp. 

Việc điều trị cần được cá thể hóa cho từng người bệnh và theo dõi lâu dài bởi bác sĩ chuyên khoa thần kinh.

Khi nào cần đi khám?

Người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám khi xuất hiện các dấu hiệu:

• Sụp mí mắt kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.
• Nhìn đôi không rõ nguyên nhân.
• Nói khó, nuốt khó ngày càng tăng.
• Yếu tay chân bất thường.
• Mệt mỏi kéo dài kèm cảm giác yếu cơ.
• Khó thở hoặc hụt hơi không giải thích được. 

Khuyến cáo từ chuyên gia

Theo ThS. BS Đỗ Thị Phương, Khoa Thần kinh – Tâm thần, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc, nhiều trường hợp nhược cơ giai đoạn đầu chỉ biểu hiện bằng sụp mí mắt, nhìn đôi, cảm giác khó thở, hụt hơi hoặc yếu cơ thoáng qua nên dễ bị bỏ sót hoặc nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi thông thường. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là suy hô hấp do cơn nhược cơ cấp.

Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu yếu cơ bất thường. Thăm khám sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa là giải pháp quan trọng giúp chẩn đoán, điều trị kịp thời và bảo vệ sức khỏe lâu dài.