*CVCM: TTƯT.BSCKII Hoàng Hữu Việt – Trưởng khoa Truyền Nhiễm

Mang thai và sinh ra một em bé khỏe mạnh là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình. Tuy nhiên, đối với những phụ nữ nhiễm HIV hoặc có nguy cơ nhiễm HIV, hành trình ấy thường đi kèm với không ít lo lắng, đặc biệt là nguy cơ lây truyền virus từ mẹ sang con.

Trên thực tế, HIV vẫn có thể lây truyền trong quá trình mang thai, khi sinh hoặc sau sinh. Song với những tiến bộ của y học hiện nay, nguy cơ này hoàn toàn có thể được giảm xuống mức rất thấp nếu người mẹ được phát hiện sớm và điều trị đúng theo hướng dẫn chuyên môn.

Mỗi em bé sinh ra không mang HIV không phải là kết quả của sự may mắn, mà là thành quả của cả một quá trình dự phòng, theo dõi và chăm sóc sức khỏe được thực hiện từ sớm. Chính vì vậy, phát hiện sớm và điều trị đúng luôn được xem là chìa khóa quan trọng trong công tác dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.

HIV từ mẹ sang con: Nguy cơ có thật nhưng có thể phòng ngừa

Lây truyền HIV từ mẹ sang con là một trong những con đường lây nhiễm HIV đã được ghi nhận. Virus có thể truyền từ mẹ sang con trong thời kỳ mang thai, trong quá trình chuyển dạ sinh nở hoặc sau sinh thông qua việc nuôi con bằng sữa mẹ trong những điều kiện nhất định.

Điều này khiến nhiều người lo lắng rằng phụ nữ nhiễm HIV sẽ khó có cơ hội sinh ra những em bé khỏe mạnh. Tuy nhiên, nhận thức đó hiện nay đã có nhiều thay đổi nhờ sự phát triển của các biện pháp dự phòng và điều trị HIV.

TTƯT.BSCKII Hoàng Hữu Việt, trưởng khoa Truyền Nhiễm cho biết: “Nhiều người vẫn cho rằng phụ nữ nhiễm HIV khi mang thai đồng nghĩa với việc em bé chắc chắn sẽ bị lây nhiễm. Tuy nhiên, với những tiến bộ trong dự phòng và điều trị HIV hiện nay, nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con có thể được giảm xuống mức rất thấp nếu người mẹ được phát hiện sớm, điều trị đúng và tuân thủ theo dõi y tế trong suốt thai kỳ”.

Như vậy, lây truyền HIV từ mẹ sang con là một nguy cơ có thật nhưng không phải là điều không thể phòng ngừa. Điều quan trọng là người mẹ cần được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe phù hợp ngay từ đầu để có cơ hội bảo vệ tốt nhất cho bản thân và em bé.

Phát hiện sớm là “chìa khóa vàng”

Trong dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, phát hiện sớm được xem là bước khởi đầu quan trọng nhất. Bởi chỉ khi biết được tình trạng sức khỏe của mình, người phụ nữ mới có thể chủ động tiếp cận các biện pháp theo dõi và dự phòng phù hợp.

Việc xét nghiệm HIV trong quá trình khám thai giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ, xây dựng kế hoạch chăm sóc thai kỳ và đưa ra những hướng dẫn cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Nhiều người thường chỉ quan tâm đến việc điều trị khi đã phát hiện bệnh. Tuy nhiên, trong dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, yếu tố quyết định lại nằm ở việc phát hiện nguy cơ càng sớm càng tốt. Càng chủ động thăm khám và sàng lọc HIV sớm, cơ hội bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé càng cao.

Thực tế, hành trình bảo vệ em bé khỏi HIV không bắt đầu trong phòng sinh mà bắt đầu từ những lần khám thai đầu tiên. Một xét nghiệm được thực hiện đúng thời điểm có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn trong việc theo dõi và chăm sóc thai kỳ sau đó.

Vì vậy, các chuyên gia y tế luôn khuyến cáo phụ nữ mang thai nên thực hiện đầy đủ các xét nghiệm theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời duy trì thói quen khám thai định kỳ để phát hiện sớm các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé.

Điều trị đúng quyết định hiệu quả dự phòng

Nếu phát hiện sớm là bước khởi đầu thì điều trị đúng chính là yếu tố quyết định hiệu quả của quá trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.

Sau khi được chẩn đoán nhiễm HIV, người bệnh sẽ được các cơ sở chuyên khoa tư vấn và điều trị theo phác đồ phù hợp. Việc tuân thủ điều trị giúp kiểm soát tải lượng virus trong cơ thể, từ đó góp phần giảm nguy cơ lây truyền HIV sang em bé.

Tuy nhiên, hiệu quả dự phòng không chỉ phụ thuộc vào thuốc điều trị mà còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh và nhân viên y tế trong suốt quá trình mang thai. Việc tái khám đúng hẹn, theo dõi sức khỏe định kỳ và tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn chuyên môn đều đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Có thể nói, thành công trong dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con là kết quả của một chuỗi các hoạt động liên tục, từ việc chủ động phát hiện sớm, điều trị đúng và tuân thủ điều trị nghiêm ngặt, đến theo dõi sát sao trong suốt thai kỳ và sau sinh.

Chủ động xét nghiệm hôm nay để bảo vệ tương lai ngày mai

Trong chăm sóc sức khỏe sinh sản, chủ động luôn là yếu tố quan trọng giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn và nâng cao hiệu quả dự phòng bệnh tật.

Theo TTƯT.BSCKII Hoàng Hữu Việt:

“Trong dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, điều quan trọng là phụ nữ mang thai cần chủ động tiếp cận các dịch vụ chăm sóc thai sản từ sớm. Việc thăm khám định kỳ giúp phát hiện kịp thời các yếu tố nguy cơ, từ đó có hướng tư vấn, theo dõi hoặc phối hợp điều trị phù hợp nhằm bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.”

Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện nguy cơ khi thai kỳ đã bước sang giai đoạn muộn, làm giảm cơ hội can thiệp hiệu quả. Chính vì vậy, việc chủ động khám sức khỏe, khám thai định kỳ và thực hiện các xét nghiệm cần thiết luôn được các chuyên gia khuyến khích.

Tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc, đội ngũ bác sĩ cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại luôn đồng hành cùng người dân trong công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản và quản lý thai kỳ. Thông qua hoạt động thăm khám, tư vấn và sàng lọc ban đầu, các bác sĩ có thể hỗ trợ phát hiện sớm những yếu tố nguy cơ, hướng dẫn theo dõi phù hợp hoặc phối hợp với các cơ sở chuyên khoa khi cần thiết để thai phụ được tiếp cận các biện pháp chăm sóc và dự phòng theo đúng khuyến cáo chuyên môn.

Hưởng ứng Tháng cao điểm Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt là phụ nữ mang thai, hãy chủ động thăm khám sức khỏe định kỳ, thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cần thiết và tìm kiếm sự tư vấn từ các cơ sở y tế uy tín. Bởi phát hiện sớm và điều trị đúng không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của người mẹ mà còn góp phần mang đến cho mỗi em bé cơ hội được chào đời khỏe mạnh, an toàn và có một khởi đầu tốt đẹp trong cuộc sống.