Không đau, không khó thở, không chóng mặt – nhiều người cho rằng mình hoàn toàn khỏe mạnh. Nhưng huyết áp vẫn có thể đang ở mức cao và âm thầm gây tổn thương tim, não, thận. Tăng huyết áp nguy hiểm ở chỗ người bệnh có thể không cảm nhận được bệnh cho đến khi một biến cố tim mạch xảy ra.

Căn bệnh có thể không có triệu chứng

Tăng huyết áp là tình trạng áp lực của dòng máu lên thành động mạch tăng kéo dài. Đây là bệnh lý phổ biến nhưng thường không gây ra triệu chứng rõ ràng.

Một người có thể vẫn làm việc, sinh hoạt, tập thể dục bình thường và không cảm thấy bất kỳ bất thường nào, trong khi huyết áp đã tăng trong một thời gian dài.

Đó là lý do tăng huyết áp thường được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe, đo huyết áp tại cơ sở y tế hoặc trong quá trình thăm khám một bệnh lý khác.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nhiều người bị tăng huyết áp không biết mình mắc bệnh. Cách duy nhất để biết huyết áp có tăng hay không là đo huyết áp.

Và đây chính là điểm khiến căn bệnh này dễ bị bỏ qua. Không có triệu chứng không có nghĩa là không có bệnh.

Khi huyết áp cao âm thầm làm tổn thương các cơ quan

Huyết áp tăng kéo dài khiến tim phải làm việc nhiều hơn và làm tăng nguy cơ tổn thương hệ thống mạch máu.

Theo thời gian, tăng huyết áp không được kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ và bệnh thận. Đây cũng là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch.

Điều đáng nói là những tổn thương này thường không xuất hiện ngay lập tức.

Người bệnh có thể không cảm nhận được quá trình diễn ra bên trong cơ thể. Nhưng nhiều năm huyết áp không được kiểm soát có thể để lại hậu quả lên các cơ quan đích.

Vì thế, câu hỏi không nên chỉ là: “Tôi có thấy khó chịu gì không?” Mà cần là: “Huyết áp của tôi đang ở mức nào và đã được kiểm soát hay chưa?”

Ai dễ bị tăng huyết áp?

Nguy cơ tăng huyết áp tăng theo tuổi, nhưng đây không phải căn bệnh chỉ gặp ở người cao tuổi.

Tiền sử gia đình, chế độ ăn nhiều muối, thừa cân – béo phì, ít vận động, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia không phù hợp và một số bệnh lý như đái tháo đường, bệnh thận có thể làm tăng nguy cơ.

Điều đó có nghĩa là một người trẻ, đang đi làm, vẫn cảm thấy khỏe mạnh cũng không nên mặc định rằng mình không thể bị tăng huyết áp.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế từng cảnh báo tăng huyết áp đang là vấn đề phổ biến trong cộng đồng và còn một tỷ lệ đáng kể người bệnh chưa được phát hiện hoặc đã biết bệnh nhưng chưa kiểm soát được huyết áp.

Đừng đợi có triệu chứng mới đo huyết áp

Một trong những cách đơn giản nhất để phát hiện tăng huyết áp lại thường bị bỏ qua: đo huyết áp định kỳ.

Đo huyết áp không mất nhiều thời gian, nhưng một kết quả bất thường cần được đánh giá đúng thay vì chỉ nhìn vào một con số rồi tự kết luận.

Việc đo tại nhà cũng có giá trị trong theo dõi huyết áp, đặc biệt khi được thực hiện đúng kỹ thuật và theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Các khuyến cáo hiện nay nhấn mạnh vai trò của tự đo huyết áp tại nhà trong phát hiện và theo dõi kiểm soát huyết áp.

Khi đo, người bệnh cần lựa chọn thiết bị phù hợp, thực hiện trong điều kiện nghỉ ngơi và ghi lại kết quả để bác sĩ có thêm thông tin khi đánh giá.

Một lần đo cao chưa đủ để tự chẩn đoán tăng huyết áp. Nhưng nhiều lần đo bất thường là lý do để đi khám và được đánh giá bài bản.

Đã tăng huyết áp, không nên chỉ “uống thuốc khi thấy cao”

Một quan niệm khá phổ biến là: huyết áp cao thì uống thuốc, khi huyết áp trở về bình thường thì có thể tự ngừng.

Đây là cách hiểu nguy hiểm.

Mục tiêu điều trị tăng huyết áp không phải chỉ làm giảm một con số tại một thời điểm, mà là kiểm soát huyết áp lâu dài và giảm nguy cơ tổn thương tim, não, thận và các cơ quan khác.

Tùy mức huyết áp, nguy cơ tim mạch, bệnh lý đi kèm và tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thay đổi lối sống, dùng thuốc hoặc kết hợp cả hai. Việc lựa chọn thuốc và mục tiêu điều trị cần được cá thể hóa, không nên tự thay đổi liều hoặc ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ. Các hướng dẫn của Hội Tim mạch châu Âu cũng nhấn mạnh đánh giá nguy cơ tổng thể và theo dõi huyết áp trong quá trình điều trị.

Đặc biệt, người bệnh không nên đánh giá hiệu quả điều trị chỉ bằng cảm giác.

⛔ Không đau đầu không có nghĩa là huyết áp đã ổn.

⛔ Không chóng mặt không có nghĩa là có thể tự ngừng thuốc.

⛔ Cảm thấy khỏe không đồng nghĩa với việc bệnh đã được kiểm soát.

Từ tăng huyết áp đến những biến cố tim mạch

Trong thực hành lâm sàng, tăng huyết áp thường không xuất hiện đơn độc. Nó có thể đi cùng đái tháo đường, rối loạn lipid máu, bệnh mạch vành, suy tim, bệnh thận hoặc các yếu tố nguy cơ tim mạch khác.

Khi nhiều yếu tố nguy cơ cùng tồn tại, việc quản lý người bệnh càng cần được thực hiện toàn diện.

Đây cũng là lý do kiểm soát huyết áp không nên được hiểu đơn giản là “đưa con số huyết áp về bình thường”.

Điều quan trọng hơn là giảm nguy cơ xảy ra những biến cố mà người bệnh không nhìn thấy trước – đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và tổn thương thận.

Tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc: Quản lý huyết áp trong bức tranh bệnh lý tim mạch toàn diện

Tăng huyết áp là một bệnh lý mạn tính, nhưng hậu quả của nó có thể đưa người bệnh đến những tình huống tim mạch cấp cứu.

Vì vậy, quản lý tăng huyết áp cần được đặt trong một hệ thống chăm sóc tim mạch từ phát hiện yếu tố nguy cơ, chẩn đoán, điều trị và theo dõi lâu dài đến xử trí các biến cố khi xảy ra.

Tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc, lĩnh vực tim mạch được phát triển theo hướng chuyên sâu, với hệ thống các đơn vị và kỹ thuật phục vụ từ điều trị nội khoa đến can thiệp tim mạch. Những năm gần đây, bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp bệnh lý tim mạch nặng, trong đó có nhồi máu cơ tim cấp, tổn thương nhiều nhánh động mạch vành và những trường hợp cần phối hợp nhiều chuyên khoa.

Điều này tạo nên một chuỗi chăm sóc có ý nghĩa với người bệnh tăng huyết áp: phát hiện và kiểm soát yếu tố nguy cơ từ sớm, theo dõi bệnh lý tim mạch lâu dài và sẵn sàng xử trí khi xuất hiện biến cố. Nhưng với tăng huyết áp, điều quan trọng nhất vẫn nằm ở phía người bệnh: đừng chờ đến khi cần một kỹ thuật can thiệp mới bắt đầu quan tâm đến huyết áp của mình.

Đo huyết áp hôm nay – bảo vệ trái tim về sau

Tăng huyết áp là căn bệnh có thể âm thầm trong nhiều năm. Chính vì vậy, phòng ngừa và phát hiện sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Hãy duy trì cân nặng hợp lý, ăn giảm muối, tăng rau quả, vận động thường xuyên, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và kiểm soát tốt các bệnh lý đi kèm. Với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, cần dùng thuốc đúng hướng dẫn và tái khám định kỳ.

Và hãy bắt đầu bằng một việc rất đơn giản: Đo huyết áp.

❌Không phải vì bạn đang thấy mệt.

❌Không phải vì bạn đang đau đầu.

👉Mà bởi tăng huyết áp có thể không cho bạn bất kỳ dấu hiệu nào.

KHÔNG TRIỆU CHỨNG ≠ KHÔNG CÓ BỆNH ĐO HUYẾT ÁP ĐỊNH KỲ → PHÁT HIỆN SỚM → ĐIỀU TRỊ ĐÚNG → KIỂM SOÁT LÂU DÀI → BẢO VỆ TIM, NÃO VÀ THẬN