*CVCM: BSCKI. Nguyễn Văn Giang, Phó trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc
Mùa lạnh là thời điểm các bệnh lý đường hô hấp gia tăng mạnh, trong đó viêm phổi là bệnh thường gặp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ nhỏ, phụ nữ có thai, người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc nhận biết sớm và chủ động phòng ngừa viêm phổi có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Viêm phổi – bệnh lý không thể chủ quan
Viêm phổi là tình trạng viêm nhiễm nhu mô phổi, gây tổn thương các phế nang và mô kẽ phổi, làm cản trở quá trình trao đổi oxy. Tác nhân gây bệnh thường là vi khuẩn, virus, nấm hoặc các vi sinh vật khác. Vào mùa lạnh, cơ thể dễ bị suy giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh xâm nhập và phát triển.
Nếu không được điều trị kịp thời, viêm phổi có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như suy hô hấp, tràn dịch màng phổi, nhiễm trùng huyết, thậm chí đe dọa tính mạng.
Vì sao viêm phổi dễ bùng phát vào mùa lạnh?
Các chuyên gia y tế cho biết, mùa lạnh là “thời điểm thuận lợi” cho viêm phổi phát triển do:
- Nhiệt độ thấp làm giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp
- Thời tiết lạnh, ẩm tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn tồn tại lâu hơn
- Người dân ít thông gió nhà cửa, môi trường dễ ô nhiễm
- Gia tăng các bệnh viêm mũi họng, Cúm, cảm lạnh – là “cửa ngõ” dẫn đến viêm phổi
- Thói quen chủ quan, tự ý dùng thuốc khi có triệu chứng ho, sốt
Dấu hiệu nhận biết viêm phổi
Các biểu hiện của viêm phổi có thể khác nhau tùy độ tuổi và thể trạng người bệnh, song thường gặp:
- Sốt cao hoặc sốt nhẹ kéo dài, rét run
- Ho khan hoặc ho có đờm, đờm đặc, màu vàng hoặc xanh
- Khó thở, thở nhanh, đau tức ngực khi hít sâu
- Mệt mỏi, chán ăn, suy nhược cơ thể
- Ở trẻ em, viêm phổi có thể biểu hiện bằng thở nhanh, thở rít, bú kém, quấy khóc, tím môi.
- Ở người cao tuổi, bệnh đôi khi diễn tiến âm thầm, không sốt cao, chỉ biểu hiện mệt mỏi, lú lẫn, chán ăn – rất dễ bị bỏ sót.
Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm, tránh để bệnh diễn biến nặng.
Những đối tượng có nguy cơ cao
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
- Người cao tuổi
- Phụ nữ có thai
- Người mắc bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, COPD
- Người suy giảm miễn dịch
- Người hút thuốc lá, thường xuyên tiếp xúc môi trường ô nhiễm
Chẩn đoán và điều trị viêm phổi
Tại các cơ sở y tế, viêm phổi được chẩn đoán dựa trên thăm khám lâm sàng kết hợp các xét nghiệm cận lâm sàng như chụp X-quang phổi, xét nghiệm máu, xét nghiệm vi sinh.
Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ nặng nhẹ và thể trạng người bệnh, có thể điều trị ngoại trú hoặc nội trú. Người bệnh không nên tự ý sử dụng kháng sinh, tránh nguy cơ kháng thuốc và biến chứng.
Cách phòng tránh viêm phổi trong mùa lạnh
Để chủ động bảo vệ sức khỏe, người dân cần thực hiện các biện pháp sau:
- Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực, bàn chân
- Đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh hô hấp
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
- Giữ nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ
- Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tăng cường vitamin và khoáng chất
- Tiêm phòng đầy đủ các vắc xin phòng cúm, phế cầu theo khuyến cáo
- Điều trị sớm và triệt để các bệnh viêm đường hô hấp trên
Khuyến cáo từ Bác sĩ chuyên khoa Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc
Theo BSCKI. Nguyễn Văn Giang, Phó trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc: viêm phổi là bệnh lý hô hấp tiến triển nhanh, dễ gây biến chứng nguy hiểm nếu phát hiện muộn hoặc điều trị không đúng cách. Người dân không nên chủ quan khi có các biểu hiện như sốt, ho kéo dài, khó thở, đau tức ngực, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ có thai và người có bệnh nền mạn tính.
Bác sĩ cũng khuyến cáo người dân, khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ viêm phổi, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc các loại thuốc điều trị tại nhà khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc tuân thủ phác đồ điều trị, kết hợp chăm sóc và phòng bệnh đúng cách sẽ góp phần hạn chế biến chứng, rút ngắn thời gian điều trị và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người.
