Cố vấn chuyên môn: BS. Đỗ Văn Bắc – Khoa Nhịp học và bệnh mạch máu ngoại vi

Với việc ứng dụng kỹ thuật nong cầu nối động – tĩnh mạch (AVF) dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc vừa khôi phục thành công đường truyền lọc máu thiết yếu cho người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối. Việc triển khai thành công kỹ thuật này giúp người bệnh có cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị tiên tiến, ít xâm lấn ngay tại địa phương.

Đối với người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối phải lọc máu nhân tạo chu kỳ, cầu nối động – tĩnh mạch (Arteriovenous Fistula – AVF) chính là đường truyền mạch máu bắt buộc phải có để rút máu ra hệ thống lọc. Theo thống kê, có tới 30-50% người bệnh lọc máu nhân tạo bị hẹp, tắc cầu nối động – tĩnh mạch, không đáp ứng được lưu lượng cho quá trình lọc máu. Do đó, việc duy trì sự thông thoáng của cầu nối này luôn là một thách thức y khoa, đặc biệt trên những người có bệnh lý nền phức tạp.

Vừa qua, Khoa Thận nhân tạo – Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc đã tiếp nhận một người bệnh nam (55 tuổi), có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường và đang chạy thận nhân tạo chu kỳ 3 buổi/tuần. Người bệnh từng bị hỏng cầu nối AVF một lần. Cách đây 4 tuần, người bệnh được phẫu thuật tạo hình một cầu nối AVF mới, nhưng vẫn chưa thể thực hiện chạy thận qua cầu nối này.

Qua thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng, các bác sĩ phát hiện tình hẹp đoạn tĩnh mạch ngay sát vị trí miệng nối. Đoạn mạch bị hẹp khiến máu lưu thông kém, làm cầu nối AVF không thể phát triển đủ kích thước tiêu chuẩn để phục vụ quá trình lọc máu.

Đứng trước nguy cơ người bệnh phải trải qua một cuộc phẫu thuật làm lại cầu nối khác, hoặc phải đặt ống thông (catheter) tĩnh mạch trung tâm tạm thời tiềm ẩn nhiều rủi ro nhiễm trùng, các bác sĩ khoa Nhịp học và bệnh mạch máu ngoại vi – Trung tâm Tim mạch đã kết hợp hội chẩn và quyết định áp dụng kỹ thuật nong cầu nối bằng bóng qua da dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA). Đây là một kỹ thuật can thiệp nội mạch hiện đại, đòi hỏi độ chính xác cao mà không cần phải mổ hở. Ca can thiệp đã diễn ra thuận lợi và thành công. Ngay sau thủ thuật, dòng máu tại cầu nối AVF của người bệnh đã lưu thông tốt. Hiện tại, người bệnh đã có thể tiến hành chạy thận nhân tạo qua cầu nối này một cách bình thường. Tuy nhiên, do cấu trúc mạch máu của người bệnh suy thận mạn dễ bị tổn thương, nguy cơ tái hẹp cầu nối luôn hiện hữu. Bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn chăm sóc AVF tại nhà và tái khám định kỳ 3 tháng một lần để theo dõi sát sao lưu lượng dòng chảy, kịp thời phát hiện và xử lý sớm nếu có dấu hiệu tắc hẹp trở lại.

Là một can thiệp nội mạch có độ khó cao, kỹ thuật nong cầu nối AVF đòi hỏi hệ thống máy móc hiện đại cùng đội ngũ y bác sĩ được đào tạo chuyên sâu. Do đó, phương pháp này hiện mới chỉ được ứng dụng chủ yếu tại một số bệnh viện tuyến Trung ương. Việc Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc làm chủ kỹ thuật này đánh dấu một bước tiến quan trọng về chuyên môn, qua đó giúp người bệnh được tiếp cận các phương pháp điều trị kỹ thuật cao ngay tại tỉnh nhà, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.